Szanowni Państwo,
Publikujemy całość materiału wideo w którm zarejestrowano
największe przedsięwzięcie naukowe w Polsce
poświęcone 100 rocznicy zamachu majowego.
Konferencja odbyła się w dniach 12-13 maja 2026 r.
w Kielcach, w gmachu Instytutu Pamięci Wszechnicy Świętokrzyskiej.
[7:58]
– Michał Skotnicki
(wicewojewoda świętokrzyski),
[14:07]
– Józef Szczepańczyk
(były marszałek województwa świętokrzyskiego),
Referaty wstępne wygłosili:
[23:06]
dr Mateusz Ratyński
(IPWŚ, MHPRL),
Ruch ludowy w okresie zamachu majowego
[38:57]
dr hab. Zbigniew Girzyński
(Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu),
Polska służba zagraniczna wobec wypadków majowych 1926 r.
[1:13:22]
prof. dr hab. Wojciech Włodarkiewicz (Wojskowa Akademia Techniczna),
Wojsko Polskie – organizacja i plany rozwoju w latach 1921–1926
[1:39:53]
dr hab. Arkadiusz Indraszczyk (Uniwersytet w Siedlcach, MHPRL),
Józef Piłsudski i sanacja w myśli i działalności ruchu ludowego na uchodźstwie po 1945 r.
[2:02:39]
dr hab. Jerzy Mazurek (Uniwersytet Warszawski, MHPRL),
Józef Piłsudski w historiografii polskiej
[2:18:19]
prof. dr hab. Zofia Chyra-Rolicz (Uniwersytet w Siedlcach),
Prezydent Stanisław Wojciechowski. Powrót do pracy spółdzielczej
Panel 1: Zamach majowy a życie polityczne
Referaty wygłosili:
[0:28]
Piotr Maroński (Muzeum Niepodległości, Uniwersytet w Białymstoku),
Sprzeciw wobec Chjeny i Piasta.
Przewrót majowy w odniesieniu do niepokojów społecznych z jesieni 1923 r.
[0:23:13]
dr Karol Kubicki,
„Wieść straszna wstrząsnęła całym krajem”. Episkopat Polski wobec zamachu majowego
[0:50:21]
dr Czesław Witkowski (Instytut Józefa Piłsudskiego),
Stosunek społeczności żydowskiej do zamachu majowego i rządów sanacyjnych
[1:07:18]
dr Maciej Motas (Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy – Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego),
Rodzima kiereńszczyzna czy polski marsz na Rzym? Obóz narodowy wobec zamachu majowego
[1:24:10]
Jan Engelgard (Fundacja Narodowa im. Romana Dmowskiego),
Poznań i Wielkopolska wobec zamachu majowego
Panel 2: Zamach majowy w historiografii i edukacji
Referaty wygłosili:
[0:0:30]
prof. dr hab. Jan Ryszard Sielezin
(Uniwersytet Wrocławski),
Dychotomiczny obraz zamachu majowego z 1926 r.
w wybranych syntezach historii Polski
[0:19:30]
dr hab. Jan Wnęk
(Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie),
Przewrót majowy i sanacyjna wizja wychowania
w polskiej historiografii pedagogicznej po 1989 r.
[0:33:10]
prof. dr hab. Romuald Turkowski
(Uniwersytet Warszawski, MHPRL),
Ruch młodowiejski wobec zamachu stanu marszałka Józefa Piłsudskiego
i jego konsekwencji dla państwa polskiego (1926‒1939)
[1:08:46]
Włodzimierz Kowalczyk (Centralna Komisja Egzaminacyjna),
Zamach majowy w arkuszach maturalnych z historii
[1:25:17]
Dominik Mika (Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza),
Zamach majowy w podręcznikach historii – analiza porównawcza
[1:40:52]
Adam Sidorkiewicz (MHPRL),
Zamach majowy w przekazie masowym
[2:07:06]
Józef Szczepańczyk,
Groby żołnierzy – ofiar zamachu majowego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie
[2:32:05]
Krzysztof Oblamski,
Otwarty list zrozpaczonej matki opublikowany na łamach
„Gazety Porannej Warszawskiej” z dnia 7 czerwca 1926 r.
Dalsze losy mogił poległych żołnierzy w zamachu majowym po 1926 r.
Panel 3: Zamach majowy w prasie
Panel 4: Zamach majowy w źródłach i wydawnictwach
W panelu 3 referaty wygłosili:
[0:19]
dr Agnieszka Zięba-Dąbrowska
(MHPRL),
Następstwa zamachu majowego w świetle „Robotnika” –
dziennika prasowego wydawanego przez Polską Partię Socjalistyczną
w latach 1928‒1930
[0:21:40]
dr Radosław Kubicki (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach),
Zamach majowy i Józef Piłsudski w prasie ludowej w XX–XXI w.
[0:42:25]
dr Dominik Flisiak (Muzeum w Gliwicach),
Zamach majowy i dyktatura sanacji w optyce czasopisma „Polska Zachodnia”
[1:00:42]
dr Elżbieta Ciborska,
Zamach majowy w zwierciadle ówczesnej prasy polskiej
[1:17:12]
dr Mikołaj Juliusz Wachowicz
(Ośrodek Informacji Naukowej Centralnej Biblioteki Wojskowej/CBW),
Zamach majowy widziany przez pryzmat ówczesnej prasy i metryk zgonu ofiar cywilnych
W panelu 4 referaty wygłosili:
[1:34:34] Panel 4
[1:34:51]
Magdalena Kaczmarek (Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie),
Przewrót majowy 1926 r. we wspomnieniach ppłk Aleksandry Zagórskiej
[1:53:19]
dr Andrzej Biały (Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe),
Zamach majowy w dokumentach sowieckich
[2:11:10]
dr Mirosława Bednarzak-Libera (MHPRL),
Kwestia zamachu majowego w działalności Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego
Panel 5: Zamach majowy ujęcie regionalne
Panel 6: Zamach majowy i jego skutki
W panelu 5 referaty wygłosili:
[0:20]
Dariusz Piotrowicz (Ciechanowskie Towarzystwo Naukowe),
Udział 13. Pułku Piechoty z Pułtuska w zamachu majowym
[0:25:15]
Damian Kleczka (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu),
Wpływy zamachu majowego na zmiany polityczne i społeczne Płocka
w pierwszych latach rządów sanacji (1926‒1930)
[0:44:10]
Siarhei Isakau (Uniwersytet Warszawski),
Chłopscy żołnierze WP. Casus wojny polsko-sowieckiej 1919−1921
na terenie okręgów brzeskiego, wileńskiego i mińskiego
Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich
[1:06:52]
dr Dariusz Półćwiartek
(Zespół Szkół Licealnych im. Bolesława Chrobrego w Leżajsku),
Obraz Józefa Piłsudskiego w stronnictwach ludowych
w okresie międzywojennym
W panelu 6 referaty wygłosili:
[1:25:12] Panel 6
[1:25:30]
dr Małgorzata Alberska (Uniwersytet Wrocławski),
Rządy pomajowe wobec samorządu terytorialnego w Polsce
[1:47:02]
dr Andrzej Zawadzki,
Aleksander Świętochowski a przewrót majowy
[2:06:10]
Aleksandra Goniewicz (Regionalny Instytut Kultury im. Wojciecha Korfantego),
„Okno na świat” – czechosłowacka emigracja. Witos i Korfanty
[2:25:50]
Henryk Nicpoń,
Tajemnice zamachu majowego
[2:42:26]
Arkadiusz Parzych (Ostrowskie Stowarzyszenie Ludzie z Pasją),
Szkoła Podchorążych Piechoty w Komorowie k. Ostrowi Mazowieckiej.
Zmiana lokalizacji jako efekt sprzeciwu wobec Marszałka
Bardzo dziękujemy wszystkim za udział w tym ważnym
i inspirującym wydarzeniu.
W tym roku ukaże się publikacja pokonferencyjna, obejmująca wykłady naszych prelegentów.
